Jouw rechten als minderjarige

Als je nog geen 18 jaar bent, ben je minderjarig en zijn je ouders of voogd(en) verantwoordelijk voor je. Totdat je 18 wordt, nemen zij belangrijke beslissingen over jou. Zoals over je schoolkeuze, hoe laat je thuis moet komen en waar je woont. De wet noemt dit ouderlijk gezag.

Niet alleen hebben je ouders of voogd het recht om beslissingen over jou te nemen en om regels te stellen, maar ook de plicht om je te verzorgen en je eten en onderdak te geven. Ze zijn dus verplicht je te onderhouden en je te helpen met eventuele studiekosten en andere kosten zoals het lidmaatschap van de voetbalclub. Dit is de onderhoudsplicht. Deze loopt door tot je 21 jaar wordt.

Toestemming nodig

Als je minderjarig bent, heb je voor een aantal dingen de toestemming van je wettelijk vertegenwoordiger (ouders of voogd) nodig. Zo mag je niet zonder hun toestemming trouwen, een telefoonabonnement afsluiten of een huurcontract tekenen. Je hoeft niet voor alles eerst toestemming te vragen. Als je bijvoorbeeld kleding koopt of een bioscoopkaartje, mag de winkelier er vanuit gaan dat je dat ook mag van je ouders. Het hangt er wel van af hoe oud je bent en hoe duur het product is dat je gekocht hebt. Hoe ouder je bent, hoe normaler het is, dat je duurdere spullen koopt.

Als je ouders het niet eens zijn met iets wat jij gekocht hebt, bijvoorbeeld een dure scooter of computer, dan kunnen zij naar de winkelier gaan en  het terug draaien.

Speciale regels 12-16 jarigen

De wet heeft speciaal voor alle kinderen en jongeren beneden de 18 jaar een aantal regels gemaakt. Als je tussen de 12 en 16 jaar bent, mag je bijvoorbeeld zelf voor controle naar de tandarts en de huisarts gaan. Voor dingen als een kies trekken of je been in het gips zetten is wel bijna altijd de toestemming nodig van jou én je ouders of voogd. Jullie beslissen samen, maar meestal heb je zelf het laatste woord.

Voor kinderen jonger dan 12 jaar beslissen steeds de ouders of voogd, maar je hebt er wel recht op om te weten wat er gaat gebeuren. Vanaf je zestiende mag je wel zelf beslissen bij de tandarts of huisarts. Bijvoorbeeld als je een gaatje in je tand wilt laten vullen of je wilt laten opereren. Je hebt dan de toestemming van je ouders of voogd niet nodig. Zonder jouw toestemming mag de arts ook geen informatie aan je ouders of voogd over die behandeling geven. Voor abortus gelden trouwens weer andere regels. In het hoofdstuk seks kun je daar meer over lezen.

Er zijn ook speciale regels voor minderjarigen over werk. Wil je meer weten over deze regels, blader dan naar het hoofdstuk werk.